Afgelopen maandag en dinsdag was ik met Arie Bol in de Eifel, Duitsland, om hier een kloosterbezoek voor te bereiden. Dat is gelukt. We hebben Abtei Himmerod leren kennen als een plaats met veel mogelijkheden en de ongedwongen sfeer hier maakt dat we sterk onze eigen inbreng kunnen geven aan het programma. Met de groep gaan we wandelen op de Eifelsteig en we noemen het, naar Augustinus, Solvitur Ambulando, wandelen met een -meditatieve- opdracht. Door te wandelen tot inzicht komen. Ook gaan we hier eind september een wijngaard beklimmen en een boottocht maken op de Moezel.
Bruder Stephan van Himmerod zal voor ons een kloosterrondleiding en meditatiemomenten voorbereiden. Het wordt denk ik een mooie combi van spiritualiteit en cultuur met een beetje sportieve inbreng.
Overigens ontdekten we hier een nieuw verkeersbord: Pas op, overstekende paters.....
De twee dochters hebben met hun vriend allebei een huis gekocht. En allebei in Woerden. Het ene huis moet nog gebouwd worden volgend jaar, het andere huis is deze week onder handen genomen met schuurpapier, muurverf en schoonmaakmiddelen. Gelukkig is het alom bekend dat ik niet zo handig ben, maar een zoldertje witten dat lukt nog wel. En de verhuiskar rijden past ook wel bij mij. Het huis aan de Bergstraat is prachtig en had geen grootse verbouwing nodig.
De vooroordelen voor Beieren zijn: welvarend, bier, gotiek, lekker eten, het land van de paus, gastvrije mensen. Het blijkt allemaal te kloppen!
Het is ook een mooi vakantiegebied, we kozen het voor de derde vakantie-etappe en we beklommen hier fikse bergen, fietsten langs de Donau naar het prachtige Regensburg en maakten uitstapjes naar Tsjechie.
De oudjes (m) uit het dorp waar we verbleven trekken elke woensdag met elkaar de berg op om in een hut de rest van de dag elkaar grote verhalen te vertellen, bier te drinken en Bratwurst te eten. Vorig jaar waren er wel enkelen overleden tijdens de fikse klim naar boven maar een mooiere dood kan men zich hier niet voorstellen. Dood gaan als God in Beieren.
Onze tweede stek is in het Thuringerwald, in de voormalige DDR. In het dorp is een enorm Kuuroord gevestigd met bijbehorend zwembad en saunalandschap. Je mag het ook bezoeken als 'kuren' niet in je verzekeringspakket zit, zoals hier in Duitsland nog steeds het geval is. In de sauna vindt een bij dit mysterieuze gebied behorend ritueel plaats: de Aufguss. Er wordt met water gegoten en handdoeken gezwaaid, bijzondere geuren dringen overal in door en de temperatuur loopt op tot ruim 90 graden.
Deze landstreek is vol mystieke bossen waar we met een mondharmonicaspelende gids hebben rondgedwaald. Een gebied van volksverhalen, trollen en heksen, en stenen met bijzondere krachten waar je onderdoor moet kruipen om je zonden kwijt te raken...
We 'hoppen' deze weken door enkele Duitse gebieden. Deze week zijn we begonnen in het Emserland, dat is Noordwest Duitsland. Het is een zeer uitgebreid fietsgebied waarbij we vooral door Kulturlandschaft rijden: uitgestrekte akkers en weilanden, enorme boerderijen, tussendoor een stukje bos en welvarende dorpjes met grootse kerken. De kerken zijn ofwel uitbundig katholiek met devote Maria's en Heilige Benedictus of sober Evangelisch met de strenge blik van Luther op de bezoeker gericht. Het spreekt me beide wel aan!
En de landbouw ziet er zeer milieuverantwoord uit met bioinstallaties, zonnepanelen en windmolens. Ik ben het wel eens met Henk Bleker dat we meer oog moeten hebben voor de schoonheid van het boerenlandschap. We hebben onderhand zat van die natuurgebieden met z'n bossen, heidevelden en bijbehorende trimbanen, leerpaden en paaltjesroutes Die natuurjongens lijken wel op de nieuwe Adel met z'n landbezit en bijbehorende houding....en ik ben zelfs nog lid ook van twee van die clubs. Daar ga ik nog eens drastisch over nadenken!
Dit is een zeer Punktlich land met fietsborden die kloppen, bussen die op tijd rijden, keurige tuinen, opgeruimde stallen en zelfs bij een bankje in het bos staat een fietsenstandaard. Het eerste Gasthaus ligt aan de Sallersee met prima eten, Wellness en gezellige 50 plussers, want die zijn er ook zat in dit land......
Vandaag was het 'Harleydag' in Woerden. In veel plaatsen wordt dit fenomeen afgelast vanwege teveel vechtpartijen tussen elkaar rivaliserende motorclubs. In Woerden is het tot nu toe een rustig gebeuren en ik maak jaarlijks een rondje in deze wereld van pk's, chroom, leer, rock en roll, stunts en bier. Het zijn vooral veel leeftijdgenoten die hier hun mooi opgepoetste motoren en hun speciale kleding, tattoos en haardracht komen showen. Ik ben niet verder gekomen dan een Solex. Begin 70' er jaren reed ik daarmee naar het station in Woerden en als het erg mooi weer was naar Utrecht. M'n moeder leende 'm wel eens als ze teveel last had van haar astma om te kunnen fietsen. Op een van die tochtjes schoot de fietsspaak van het gaspedaal, die spaak was de goedkoopste manier om een gebroken kabel te repareren. Moeder in paniek kreeg de motor niet meer uit en ze heeft toen mijn Solex de Bodegraafse Wetering in gegooid. Daarna heeft-ie het nooit meer zo goed gedaan en toen in '75 de helm verplicht werd, zelfs voor de Solex, ben ik met mijn motor carrière gestopt
Gebruik je vooral je linker- of werk je met name vanuit je rechterhersenhelft? Als je de danseres met de klok mee ziet bewegen, dan denk je voornamelijk associatief, dus met je rechter hersenhelft. Als je haar tegen de klok in ziet bewegen, dan denk je voornamelijk analytisch, dus met je linker hersenhelft. Wat zie jij? Met de klok mee, tegen de klok in of allebei?
Ik weet nu dat ik niet puur alfa ben!
Onze eerste fietstocht in deze vakantie maakten we in de de Ooijpolder achter Nijmegen. Via Duitsland (Kranenborg) en Limburg (Mook) fietsten we weer naar de parkeerplaats. In Groesbeek zagen we veel straatnamen met 'broek' erin. Op een informatie bord las ik dat in dit gebied opvallend veel 'broeken' voor kwamen. Een broek is 'een laaggelegen, drassig of onderstaand land'... Een moeras dus. Uit zo'n soort streek kwamen mijn voorouders ook!
In Kranenborg bezochten we de Pelgrimskerk waar het net leek of Jezus ff zat te bellen, zo te zien had hij wel wat te vertellen, of te vragen misschien?:
De jaarlijkse schooljaarafsluiting met mijn collega's van Het Rotsoord vond natuurlijk plaats in ons zo fraaie Uterech.
Met een verhalenverteller maakten we een boeiend rondje door de stad en zo stond ik voor het eerst bewust op de plaats waar Suster Bertken 57 jaar in een kluis gemetseld zat. Dit deed ze als boetedoening vanwege het feit dat zij een bastaardkind was. Al heel vaak ben ik over dit stukje historisch Utrecht gelopen, nu weet ik waar onze beroemdste Mystica begraven ligt.
We hadden eigenlijk haar beroemde dichtregels moeten zingen:
Ic was in mijn hoofkijn om cruyt gegaen;
Ic en vanter niet dan distel ende doorn staen.
Maar het werd het Utrechts volkslied van Rijk de Gooyer:
- een lezing Benedictijnse filosofie die ik gaf in Amerongen voor Petra vd Horst, consulting. Petra vond mijn website en na een gesprek in een café in Utrecht heeft ze me gevraagd op haar jubileumfeest een bijdrage te leveren.
Verder:
- het straattheater in Woerden
- een trainingsloop in de Meije en Zegveld
- op zondagmiddag met Bash en Johanneke naar het Wereld feest in Utrecht
en tussendoor ook nog een verjaardag gevierd en naar de kerk geweest.....
Het boek dat ik momenteel lees heet Alexandrië, de geboorte van het denken. De auteurs beweren dat de oorsprong van onze cultuur niet alleen in Rome en Athene, de grote steden van de klassieke wereld, ligt, maar vooral in Alexandrië. In deze stad, gesticht door Alexander de Grote, was de grootste bibliotheek van de oudheid opgebouwd en alle grote denkers van de laatste 3 eeuwen voor Christus gingen naar Alexandrië. Terwijl het in Griekenland en bij de Romeinen ging om handel, oorlog, architectuur en politiek, was het belangrijkste 'wapen' van de Alexandrijnen: de pen. In deze intellectuele magneet en smeltkroes van geleerdheid, filosofie en uitvinders ontstond de wijsheid van de Antieke wereld.
In het boek wordt beschreven hoe het werk van alle briljante geleerden uit de oudheid als Pythagoras, Plato, Aristoteles, Euclides, Apollonios en Archimedes hier verzameld, bestudeerd en verder ontwikkeld werd. In Alexandrië werd voor het eerst de omtrek van de aarde berekend - men wist al lang dat de aarde rond was en om de zon draaide. De grote geleerde Eratosthenes deed dat door gebruik te maken van een stok, een put, de zon en een man die grote nauwkeurige afstanden kon lopen. Zonder ooit Egypte te hebben verlaten wist hij zo de omtrek van de aarde te publiceren. Ook werden door deze Eratosthenes de eerst wereldkaarten getekend, verbluffend nauwkeurig. In Alexandrie werd de bloedcirculatie van de mens als eerste ontdekt, vond men de waterklok uit en legde Euclides de basis voor onze wiskunde. Er werd zelfs geëxperimenteerd met stoom en hydraulica.
En later leefden hier ook Clemens de vader van de Christelijke theologie, Arius de eerste grote ketter, Philo de zo invloedrijke Joodse denker en Plotinos de stichter van het neoplatonisme.
In een van de hoofdstukken van mijn boek wordt een 'machine' genoemd die in de tijd van Archimedes gemaakt werd en later in zee bij het eilandje Antikythira is teruggevonden. Pas enkele jaren geleden hebben we ontdekt wat het was; een soort antieke computer om maanstanden, zonsverduisteringen, de werking van het zonnestelsel en tijdberekeningen aan te geven. Filmpje:
Hoe jammer dat het oude Alexandrië, met z'n enorme vuurtoren als wereldwonder, verwoest is en de bibliotheek verloren is gegaan!
Een kennis vroeg mij 'wil je er aan meewerken dit kaarsje brandend te houden'?
Natuurlijk wil ik dat en het kan nu ook digitaal. Ter bemoediging aan allen die worstelen met kanker, zelf of in de nabije omgeving.
Vorige week heb ik met tranen in de ogen gekeken naar de uitzending over AlpdhuZes. Mensen die met een vaak zeer emotioneel verhaal in hun rugzak fietsend een berg beklimmen, soms wel 6 keer. Het bracht ruim 20 miljoen op voor kankeronderzoek. Fantastisch hoe je al sportend iets kunt betekenen voor anderen. Ik heb me ook weer aangemeld voor de Dam - Dam loop, waarin we een goed doel sponsoren (Eye Care). En ik zal familielid Marien sponsoren die voor de Hoogstraat gaat bergfietsen volgende week.
De jaarlijkse familie Uittenbroekdag was dit jaar een beetje soberder opgezet. Het was ook wel wennen die lege plaats in het prieeltje, waar moeder altijd zat te genieten van de kinderen en kleinkinderen. Gelukkig had een van de nichtjes, na enkele mislukte pogingen, de beroemde oma cake kunnen bakken. We weten nu weer wie nog wel en wie geen baan meer heeft binnenkort; hoe de gezondheid er voor staat; wie welke studie gaat afronden; wie er een huis gekocht heeft of een mooi vakantieplan gaat uitvoeren. En natuurlijk ontbrak het voetballen en de barbecue niet. En creatief als altijd maakten we een fraai familieportret:
Waarom is de mens slimmer dan het dier? Waarom ben ik intelligenter dan mijn kat. Deze week ben ik het antwoord te weten gekomen: omdat de mens ontdekt heeft zijn voedsel te koken, bakken of braden. Daardoor heeft je lichaam veel minder energie nodig om dat voedsel te verteren en heb je dus energie en tijd over om na te denken, je hersenen kunnen zich dan beter ontwikkelen, kortom zo is in de evolutie intelligentie ontstaan.
Een mooie visie... maar of het allemaal vooruitgang is? In deze drukke tijd zie ik onze kat in zijn doos lekker in het zonnetje liggen om zijn brokjes en dat verse vogeltje te verteren. En de koeien tegenover ons huis vullen hun dagen met relaxt grazen en eindeloos herkauwen. Omdat ik als ontbijt 2 boterhammen heb weggewerkt kan ik al snel aan het werk en probeer ik slimme dingen te bedenken voor de leerlingen die ik begeleid, of zinvolle bijdragen te produceren tijdens de vergaderingen die ik bijwoon, of mooie zinnen te maken in de notities die ik schrijf. En omdat wij altijd koken 's avonds en ik heel goed ben in gehaktballetjes braden heb ik ook dan weer tijd over om 's avonds nog een klusje te doen voor de kerk of iets anders intelligents waar onze kat geen weet van heeft. Wat zou er gebeuren als de mens massaal over zou stappen op rauwkost of haring met uitjes? Daar zou ik wel eens een science fiction verhaal over willen schrijven. Zolang ik de kat niet naar de magnetron zie lopen met zijn bakje brokjes of vers gevangen veldmuis zal dit verschil mens dier blijven bestaan hier in huis. Misschien wel zo goed voor alle partijen!
Deze week heb ik voor het programma Geloof en Cultuur van de PKN kerken hier in Woerden een nieuw reisprogramma opgesteld:
Een nieuw klooster in ons programma: Abtei Himmerod, prachtig gelegen in de Duitse Eifel. Zie: http://www.klosterhimmerod.de/
In deze Cisterciënzer abdij willen we een lang weekend doorbrengen met de bij een klooster behorende activiteiten: gebedsdiensten, kloosterrondleiding, meditatiemomenten, wandelingen in de mooie omgeving , gesprek met gastenpater Stephan, onderlinge ontmoeting.
We verblijven op basis van volpension in het gastenhuis.
Het is natuurlijk een Duits talig klooster, maar de taal van de stilte is voor ons allen gelijk.
We reizen carpoolend naar het klooster (afstand is 350 km)
Data: 29 september - 2 oktober 2011
Oud stadsgenoot Monic Slingerland heeft een lezenswaardige column in Trouw. Omdat ik jarenlang collega ben geweest van de moeder van Monic ken ik haar achtergrond (de familie komt ook uit Driebruggen) en dat maakt de column nog meer herkenbaar. Deze week schreef ze over vliegangst. Ik heb aan Trouw de volgende reactie gestuurd:
Vleugels
‘Als God wilde dat je zou vliegen had Hij ons wel vleugels gegeven’ citeert Monic Slingerland haar vader in de zaterdag column. Mijn opa zei dat ook als ik hem weer eens meldde dat ik op vakantie ging. ‘Als God wilde dat opa zou roken had Hij hem wel een schoorsteen gegeven’ dacht ik dan…. Maar ik zei het niet hardop want ik kon het fooitje voor m’n rapport niet missen voor die vakantie. De column was overigens een mooie en herkenbare analyse van vliegangst. Je bent niet de enige Monic!
Jan Uittenbroek.
test: na hoeveel minuten krijg je zweterige handen bij het zien van deze foto?
Voor wie Woerden niet kent: ons centrum is door een grootse reorganisatie enige jaren geleden zeer de moeite waard geworden met 's zomers prima kleinschalige festivals zoals Jazz in Woerden.
Toen we hier kwamen wonen in de vorige eeuw (1978) was het een saai, degelijk, op middenstand gericht provincie stadje. Er gebeurde eigenlijk nooit iets, behalve de koeienmarkt. Nu is dat flink veranderd, al blijven we nog wel de meest gemiddelde stad van Nederland.
Maar daar voel ik me prima bij. En Aristoteles noemde matigheid en het gemiddelde zoeken al een van de belangrijkste Deugden van de mens. Ne quid nimes......
Hoe ziet mijn ideale avondbesteding eruit? Ik maak dan een onderscheid in de avonden met verplichtingen zoals sport of een vergadering en 'gewone' avonden. Ik probeer op zo'n avond met activiteit vroeg te eten - ik kook, Willy doet de boodschappen - en na de sport of de verplichting is het nog een wijntje op de bank en dan is het wel klaar die dag. De andere avonden worden gevuld met ook vroeg eten, ik bekijk dan mijn 2 favoriete programma's namelijk 'man bijt hond' en 'de wereld draait door'. Verbaas me over de staat van Nederland die in deze programma's zo prachtig getoond wordt. Van DorpsstraatOnsDorp tot de Amsterdamse Grachtengordel. Daarna nog een uurtje aan het werk, vooral de meer moeilijke dingen heb ik laten liggen tot dit moment - ik ben nu eenmaal een avondmens - en we sluiten de dag af met een wijntje en Pauw en Witteman dan wel Knevel en van de Brink. Hoe doen anderen dat? In tegenstelling tot Willy bespreek ik dit soort privé aangelegenheden en wetenswaardigheden nooit met mijn collega's dus kan ik er alleen maar naar gissen.....
Via filosofiemagazine heb ik me verdiept in een van de beroemde Stoïcijnse filosofen: Epictetus. Er is een nieuwe vertaling verschenen van zijn zogenaamde ‘zakboekje’- encheiridion- en dat blijkt verrassend actueel te zijn. Epictetus schreef in de eerste eeuw al dat we ons veel te druk maken over zaken die niet in onze macht liggen. Zijn advies is dan ook: maak je druk om die zaken waar je wel invloed op hebt namelijk je handelingen en vooral je opvattingen. In zijn zakboekje, opgesteld door een van zijn leerlingen, geeft de filosoof daar allerlei denkoefeningen voor. “Mensen worden niet in verwarring gebracht door de gebeurtenissen, maar door hun opvattingen over de gebeurtenissen”, "neem voor je lichamelijke behoeften alleen het strikt noodzakelijke" en ”als je eenmaal de juiste maat overschreden hebt, dan is er geen houden meer aan”. De stoïcijnen wantrouwen emoties, ze zijn vooral uit op onverstoorbaarheid, de apatheia. Vrijheid is niet: alles te kunnen wat je wilt, maar juist alleen dat te willen wat je kunt. Als je iets wilt dat niet binnen je bereik ligt teken je daarmee voor je eigen ongeluk. Dus je moet leren onderscheid te maken tussen waar je wel en waar je geen invloed op hebt.
Kerkvader Origenes schreef in de 3e eeuw al erg lovend over deze filosoof en er wordt beweerd dat het ’zakboekje’ ook als basis diende voor de Regel van Benedictus. Ook de hedendaagse cognitief therapeuten zien de denkbeelden van Epictetus als hun bron. Ook zij willen nieuwe en gezondere denk- en gedragspatronen aanleren, zoals dat in de filosofenschool van de Stoa gebeurde. Een mooi voorbeeld is de psychologe Sonja Lyubomirsky die uitgebreid geciteerd wordt in filosofie magazine: 'Geluk is een werkwoord, gelukkige mensen zitten niet stil, ze blijven in beweging, zoeken naar nieuwe inzichten, nieuwe wapenfeiten en oefenen controle uit over hun gedachten en gevoelens'.
Na enkele dagen 'klussen in huis' hebben we de rest van de meivakantie doorgebracht in Much, midden in het Bergischesland achter Keulen. In dit gebied komen opvallend weinig Nederlanders, misschien omdat het net iets te hoog is om relaxt te fietsen. Wij hebben alle routes langs de rivier de Sieg benut en ondermeer ook het klooster van Michaelsberg bezocht in Siegburg. Dit klooster gaat helaas in juni sluiten. De gastenpater had er zichtbaar moeite mee om uit te leggen dat het niet langer haalbaar is om hier als Benedictijnen te kunnen blijven. Wat er met het imposante gebouw hoog boven de stad gelegen gaat gebeuren is nog onbekend. Op een steen bij de ingang staat: 'Das einzig Wichtige im Leben sind die Spuren von Liebe die wir hinterlassen wenn wir weggehen'
Afgelopen maandag en dinsdag was ik met Arie Bol in de Eifel, Duitsland, om hier een kloosterbezoek voor te bereiden. Dat is gelukt. We hebben Abtei Himmerod leren kennen als een plaats met veel mogelijkheden en de ongedwongen sfeer hier maakt dat we sterk onze eigen inbreng kunnen geven aan het programma. Met de groep gaan we wandelen op de Eifelsteig en we noemen het, naar Augustinus, Solvitur Ambulando, wandelen met een -meditatieve- opdracht. Door te wandelen tot inzicht komen. Ook gaan we hier eind september een wijngaard beklimmen en een boottocht maken op de Moezel. 
