dinsdag 23 mei 2023

Bisdom Van Vliet

In mijn jeugd was museum bezoek niet aan de orde. Het kwam er niet van in de dorpse opvoeding. Ik weet nog twee uitzonderingen: met mijn vader heb ik de Domkerk bezocht en de Domtoren beklommen. En met mijn moeder erbij gingen we naar Bisdom van Vliet een museumhuis in Haastrecht,  op een half uur fietsen vanaf ons huis in Driebruggen. Wat ik me ervan herinner is het beeld dat daar echt rijke mensen hebben gewoond met schilderijen aan de muur en zilverwerk en grote serviezen in de kasten. Het museum is ontstaan  na de dood van de laatste bewoonster mevrouw Paulina Bisdom van Vliet. In haar testament stond dat het huis een museum moest worden en er niets aan mocht veranderen. Dat is gebeurd. Als je er nu binnen stapt denk je dat de rijke dame even rijden is met de koets en zo weer binnen kan stappen. Zij overleed in juni precies 100 jaar geleden en in Haastrecht is in deze tijd heel wat reuring want mevrouw heeft een pakket achtergelaten in haar erfenis dat pas na 100 jaar geopend mocht worden. Dat gaat dus eerdaags gebeuren. Er wordt erg gespeculeerd wat erin zal zitten. De burgemeestersfamilie Bisdom van Vliet heeft altijd veel betekend voor de Haastrechtse bevolking. In een volgende UPDATE zal ik de uitkomst vermelden....

UPDATE September: er zit een dagboek in het pakket...... leuk voor het museum maar we hadden iets mee spektakel verwacht....

Verder bezocht ik tijdens m'n GroeneHartfietstocht vandaag museum Gouda waar tijdelijk mooie stadsgezichten te zien zijn uit het Rijksmuseum. Deze bijvoorbeeld van een vrouwen-schaatswedstrijd uit 1807 in Leeuwarden. Er ontstond veel oproer na deze wedstrijd omdat de Friese dames hun bovenkleed hadden uitgedaan en met blote armen schaatsten. Dat kon beslist niet in het preutse Nederland en vele tientallen jaren lang werden schaatswedstrijden voor vrouwen verboden.

Een koud en vochtig voorjaar, zoals het dit jaar was, geeft de natuur een enorme boost. Vooral de  gele lis staat er mooi bij dit jaar.



maandag 22 mei 2023

Zen

Zij zit er weer, m'n Turkse Tortel. Op precies dezelfde plek als vorig jaar, in m'n bloembak tussen de geraniums, met ook nu weer 2 eitjes.
Het vogeltje is het toppunt van Zen. Ze zit de hele dag een beetje rond te kijken, knippert alleen soms met de oogjes. Ze vliegt niet weg als ik de was ophang of koffie ga drinken op mijn buitenstek. Ze is trouw en waakzaam. Nu maar duimen dat de kraaien en eksters het duifje niet gaan bemerken, want dan is het snel afgelopen met Zen-Zijn. Maar ik let er wel goed op. Zorgen voor begint bij houden van. En van mijn Boeddhistische gids Fung in Vietnam leerde ik jaren geleden: als iets mislukt maar je intentie was goed, dan valt je niets te verwijten. 

dinsdag 16 mei 2023

Ode Aan Antwerpen

Miljoenen schilderijen werden er vervaardigd in de Zeventiende Eeuw. Het levert ons land steeds wereldberoemde schilderkunst op. Maar waar kwam die artistieke bloei eigenlijk vandaan? Het antwoord is: Antwerpen. Duizenden vluchtelingen kwamen richting Amsterdam toen de stad Antwerpen in de 80 jarige oorlog weer in handen viel van de Spanjaarden rond 1585. Bij die vluchtelingen waren ook veel en ambitieuze kunstenaars. In het Catharijne Convent in Utrecht kun je nu tot 17 september kennis maken met die Antwerpse schilderkunst. De tentoonstelling ziet er er prachtig uit met een duidelijk informatie boekje. 

Mooi om te zien is dat de Antwerpse kunst vol kleur en overvolle afbeeldingen is, veel exotische kleding en elegante houdingen. Daar tegenover de Hollanders die vaak sober, ingetogen en statig portretteren met veelal gedempte kleuren. Katholiek tegenover Protestant?


Er is veel Bijbels gerelateerde kunst te zien zoals hierboven de tien geboden en hieronder 'Jezus ontmoet Johannes'

En ook mooie portretten van gewone visserskinderen, zoals dit schilderij van Frans Hals



dinsdag 9 mei 2023

Vanitas Vanitatum Et Omnia Vanitas

In Museum de Lakenhal in Leiden is nu een tentoonstelling van de Leidense schilder David Bailly. Hij heeft zich gespecialiseerd in Vanitasvoorstellingen. Dit was een populair onderwerp in de zestiende en zeventiende eeuw. Vanitas staat voor ijdelheid, vergankelijkheid. De schilderijen staan bol van verwijzingen naar de betrekkelijkheid van het aardse leven, zoals schedels, beenderen, zandlopers, boeken met kreukels en ezelsoren. Het leven is broos en een ander symbool van de vergankelijkheid is de zeepbel. Het is ontleend aan een spreuk van Erasmus: 'homo bulla', de mens is een zeepbel.


Bailly kon ook fantastische portretten maken, er hangt een groot aantal van zijn werken nu en tot 2 juli in de Lakenhal. De overige vaste collectie is ook zeer de moeite waard te bekijken zeker op zo'n regenachtige dag als vandaag. Leiden was een enorme rijke stad door de wolindustrie. Het is terug te zien aan en in dit museum.

maandag 8 mei 2023

Pannenkoekenboot

De kinderen hebben een uitstapje geregeld vanwege mijn verjaardag in maart. Met de pannenkoekenboot  Amsterdam voeren we  ruim een uur over het IJ en mocht iedereen zoveel eten als zij/hij wilde.... ook vegan. Leuk om Amsterdam ook eens op deze manier te ervaren.





dinsdag 2 mei 2023

Als Het Kwaad Goede Mensen Treft

Misschien wel de belangrijkste theologische en filosofische vraag: hoe komt het lijden in de wereld en waarom treft het de een meer dan de ander? Is het toeval ? Is het God? Is het straf? Waarom die ongelijke verdeling? Over deze vragen heeft de Amerikaanse rabbijn Harold Kushner in de tachtiger jaren een boekje geschreven dat in mijn boekenkast in het rijtje 'voor mij belangrijke boeken' staat. Het is een persoonlijk verslag van zijn gedachten hierover en ik kan me de titel van een van de hoofdstukken goed herinneren: God kan veel belangrijke dingen doen maar niet alles. Kushner weet de 'waarom' vraag om te zetten in 'hoe kan ik er mee omgaan'. Hij vraagt zich af of hij de mensen kan blijven vertellen dat de wereld goed is en dat een liefdevolle en barmhartige God verantwoordelijk is voor wat er gebeurt. Dat lijkt mij ook een probleem voor iedereen die wil geloven in een rechtvaardige, eerlijke en leefbare wereld. Kushner citeert veel uit het bijbelboek Job.
Deze week overleed deze rabbijn.
Ik denk dat zijn denkbeelden veel mensen, van mijn generatie, geholpen hebben rond deze moeilijke levensvragen. 



maandag 1 mei 2023

Paris, je t'aime

In 4 dagen hebben we met Kras-busreizen de wereldstad Parijs bezocht. Als je vroeg opstaat kun je veel doen zo'n lang weekend. Met 2 goede vrouwelijke gidsen kregen we al een uitgebreide kennismaking met Parijs en op eigen gelegenheid  hebben we nog vele kilometers door de stad gedwaald, vooral door de wijk Le Marais. Voor de vele musea staan in deze tijd van het jaar overal lange rijen wachtenden. We hebben de rij bij Saint Chapel (1243-1248) ook maar ondergaan, want deze kerk uit de 13e eeuw blijft een bijzonderheid. In enorme glas in lood ramen worden honderden Bijbels taferelen getoond. Als de zon schijnt geeft het een fantastisch beeld. De kapel is vooral gebouwd om de passierelieken  (stukjes kruis, druppels bloed, e.d.) goed te kunnen opslaan. Koning Lodewijk  IX betaalde enorme bedragen voor die relikwieën, zelfs meer dan de totale kosten van de  kerk. Zo lag de doornenkroon van Jezus hier lange tijd opgeslagen, maar deze bevindt zich nu in de schatkamer van de Notre Dame. Omdat in Parijs volgend jaar de Olympisch spelen worden gehouden staan er veel gebouwen en monumenten in de steigers. Maar ondanks dat is er genoeg te zien en te beleven. 






Op zondagmorgen vroeg maakten we een wandeling over Montmartre. Tot 10 uur is dat te doen....daarna wordt deze heuvel met z'n schilderachtige sfeer overlopen door toeristen. Ik begrijp wel waarom zoveel schilders waaronder Van Dongen en Van Gogh hier zoveel inspiratie opdeden.



woensdag 26 april 2023

Koningsdaguitje Amsterdam

Het Koningsdaguitje ging vandaag met twee kleinkinderen naar het Paleis op de Dam, de Nieuwe Kerk, de Papegaai kerk, het Begijnhof en de Sint Nicolaas basiliek. Met daarbij een rondje varen met de veerpont over het IJ....en dat allemaal in 1 middag. O ja, ik vergeet de Hema nog, voor de Oranje traktatie.





zondag 23 april 2023

Singer Laren

Museum Singer in Laren is een goed zondagmiddag-uitstapje op de druilerige dag zoals vandaag. Het museum is overzichtelijk klein, heeft een mooie beeldentuin, een goed restaurant met soja cappuccino en een leuke winkel. Nu is er tijdelijk de tentoonstelling van de Hollandse schilder Kees van Dongen

En ook de vaste collectie heeft echt Hollandse schilderkunst zoals deze vroege Mondriaan

Dit schilderij deed mij sterk denken aan mijn overgroot-vader en overgroot-opoe Van Zwieten in Driebruggen. Ik heb ze vooral gezien, zittend op een bankje achter hun huisje aan de Kerkweg, waar ze erg oud geworden zijn....






woensdag 19 april 2023

OntvangstPaleis

Vandaag bezocht ik het Koninklijk Paleis op de Dam (1648-1665) in Amsterdam. Ik ben er al heel vaak langs gelopen maar was nog nooit binnen geweest. Dat werd een mooie ervaring mede vanwege de deskundige rondleiding door een docent van de Vrije Academie. Van buiten lijkt het,  als stadhuis ontworpen door  Jacob van Campen, een typisch classicistisch, harmonieus 'protestant' gebouw. Van binnen straalt het de 'katholieke' barok uit en ik begrijp dat ons koningspaar dit als ontvangstpaleis in gebruik heeft. Het gebouw weerspiegelt de rijkdom en macht van Amsterdam in de zeventiende eeuw. De burgerzaal is spectaculair! Het paleis zit door de marmeren versiering vol verhalen uit de Griekse en Romeinse mythologie en uit de bijbel. Zo vind je in de vierschaar, de plek waar de doodvonnissen werden uitgesproken, allerlei symboliek passend bij de rechtspraak zoals vrouwe justitia en vrouwe prudentia  De Wijsheid, de Barmhartigheid en de Onpartijdigheid worden hier uitgebeeld met het verhaal van de wijze koning Salomo en de Romeinse consul Brutus. Overigens kwam die doodstraf niet zo vaak voor, gemiddeld 4 keer per jaar in de Gouden Eeuw. De marmeren zuilvrouwen zijn half bloot, ook bijzonder in de Republiek van de zestiende eeuw. Het gebouw rust op 13659 houten palen. Ik leerde dat al op de lagere school: 'dagen van het jaar, eentje ervoor, negentje erachter'.  Zo onthoud je nog eens iets nuttigs. In de Napoleontische tijd werd het stadhuis een paleis. Beroemd is de grote collectie empire meubelen.
Een rondleiding van 2 uur is eigenlijk te kort. Goede reden om nog eens terug te keren naar dit koninklijke 5 sterren hotel met wel 51 slaapkamers. 


de wijsheid (koning Salomo velt een salomo's-oordeel)



de barmhartigheid (een vader neemt de straf over die zijn zoon verdiende wegens overspel)

woensdag 12 april 2023

Kaasbel

Elke woensdagmorgen is het marktdag in Woerden. Je kunt om 9 uur  starten met een protestants morgengebed in de Petruskerk of een roomse ochtendmis in de Bonaventurakerk. En daarna over de markt slenteren. Nu in april is het vooral nog een ontmoetingsplek van pensionado's, waar ik ook bij hoor. Later in het jaar komen daar ook toeristen bij want  Woerden is voor toeristen een buitenwijk van Amsterdam.... De bloemenmarkt is rond het monument dat in Woerden de kaasbel heet. In 1925 bestond de Woerdense kaasmarkt 40 jaar en ter gelegenheid  daarvan is de kaasbel in ons centrum gekomen. Op het monument werd met krijt de prijzen van de kaas genoteerd en ook de prijzen van de kaasmarkt in Bodegraven die altijd op dinsdag plaats vond. Bodegraven was onze grote kaas-concurrent. In de zomermaanden wordt er nog wel regelmatig een  toeristische kaasmarkt georganiseerd op het kerkplein met kaasbrikken en handjeklap en zo. En de graskaasdag is inmiddels een mooie feestdag hier. Maar verder is het verschijnsel kaasmarkt uit onze stad verdwenen al wordt er met kaas nog wel veel geld verdiend. En we hebben zelfs een 'kaas experience center' en een opleiding tot kaasmaker.



maandag 10 april 2023

Ik Zoek Zijn Aangezicht

Het was een paasweekend met veel muziek: eerst op donderdag gekeken naar The Passion vanuit Harlingen. Daarna op vrijdag een indrukwekkende uitvoering van de Mattheus Passion in het Concertgebouw in Amsterdam.

Op zaterdagavond zong ik mee met het koor Judeo tijdens de Paaswake in de Bonaventurakerk.

En dan vandaag, 2e paasdag, het bericht dat dichter en musicus Huub Oosterhuis overleden is. Ik heb zo vaak door hem geschreven muziek gezongen tijdens de vespers, in gelegenheidskoortjes of gewoon in allerlei kerkdiensten of vieringen in de kloosters. Enkele jaren geleden was ik nog bij een lezing van Huub Oosterhuis in abdij Egmond. Hij heeft met zij zingbare poëzie veel betekend voor de kerkmuziek en het verwoorden van het geloof in deze tijd. De boekjes  'zien soms even' en 'bid om vrede' heb ik heel vaak gebruikt bij dagopeningen of andere reflectiemomenten.
Dat hij moge rusten in Vrede. 



vrijdag 24 maart 2023

Coldplay

Aanstaande zondag 26-3 zing ik voor het eerst mee in een viering met het koor "Judeo", waar ik sinds kort als bas in meezing. Dit koor zingt andere muziek dan ik tot nu toe gedaan heb. Geen latijn of zware kerkmuziek, maar moderne teksten, songs van hedendaagse songwriters. En ook wel Taize liederen of ander liturgie ondersteunende muziek. Het koor is populair in het katholieke deel van Woerden en er komen regelmatig leden bij,  als een van de weinige onderdelen in het kerkelijk leven met groei. We zingen zondag onder meer een song van Coldplay: FixYou . Een nummer uit 2005, geschreven als troostlied voor een overleden vader. Lights will guide you home.....
Ik heb goed geoefend voor dit eerste optreden. 11 uur, Bonaventurakerk.

woensdag 15 maart 2023

Poetsbeurt

Vandaag heb ik Maria opgepoetst. Zij bewaakt mijn balkon en daardoor ook mijn mystieke gevoelens. Is mijn spiritualiteit nog wel voldoende gekoppeld aan mijn hart of zit het een halve meter hoger in de grijze hersenmassa? De katholieke traditie heeft het vrouwelijke een grote plaats gegeven door Maria zo in de schijnwerpers te zetten in de kerk, in de liturgie, in  de muziek, in de volksdevotie. De protestanten zijn bezig met een inhaalslag. Het Mariaboek van de protestantse theoloog Arnold Huijgen (Icoon van Genade) is veel gelezen. Ik heb mijn Maria ook in de schijnwerper gezet door een solar lampje dat haar 's avonds en, na veel zonlicht, 's nachts mysterieus verlicht. Vandaag was dus de jaarlijkse poetsbeurt nodig. Want anders lijkt het net of ik een huilende Maria op mijn balkon heb staan en dat zou zomaar een bedevaartsoord kunnen opleveren, zelfs in het nuchtere Woerden.

Eind maart geeft de Volksuniversiteit Woerden een lezing over de iconografie van Maria door de tijd heen. Mooi om te zien (denk ik) hoeveel mooie kunst Maria heeft voortgebracht.

In deze blog kun je lezen hoe ik aan deze Maria ben gekomen: linkje

maandag 13 maart 2023

De Hulp Van God

Bestaat God? In mijn filosofie bestaat alles, als er een woord voor is

Hoe werkt God? Dat is voor mij een levenslange zoektocht, soms helpt een verhaal:

Er is een enorme overstroming in het dorp. Het water stroomt door de straten en komt steeds hoger te staan. Een man is zo slim om op het dak van zijn huis te vluchten. Al snel komt er een vlot aan en de man op het vlot roept: "Meneer, kom met me mee, het is hier levensgevaarlijk!" Maar de man roept: "Nee, want ik vertrouw op God, God zal me redden!" De man op het vlot haalt zijn schouders op en vaart verder.

Even later wordt het de man nat onder de voeten, zó hoog is het water al. Het water stijgt snel als er een boot langskomt. De bestuurder van de boot roept: "Meneer, klim in de boot, u verdrinkt nog!" "Nee", zegt de man "de Heer zal me redden!" De bestuurder kan hem niet overtuigen en vaart dan maar door.

Het water staat de man nu tot aan zijn lippen. Een helikopter vliegt uit en hangt recht boven hem. Er wordt een touw uitgeworpen. De piloot roept naar beneden: "Meneer, we verzoeken u onmiddellijk omhoog te klimmen, want u gaat het anders niet redden hier! Dit is niet verantwoord!" Maar het antwoord van de man blijft hetzelfde: "Beste piloot, ik blijf hier, want God zal me redden!"

Uiteindelijk verdrinkt de man tóch en komt hij in de hemel voor God te staan. Verontwaardigd zegt hij: "Mijn Heer, ik heb al die tijd op U vertrouwd en om U geroepen! Waar was U? Waarom redde U mij niet?"

God zucht daarop eens diep en antwoordt: "Beste man, Ik stuurde een vlot, een boot en zelfs een helikopter op u af..."

 

 Bron: kinderwoorddienst.nl


woensdag 8 maart 2023

Ouder worden is een Gunst, Ouder zijn is een Kunst

Met het groepje Geloof en Cultuur 2.0 heb ik een 'filosofische en muzikale verkenning' georganiseerd.  

Vanavond, woensdag 8-3, 20 uur

 Welkom


Update: het was een mooie avond met 35 bezoekers die 'verrijkt' naar huis gingen, zoals iemand op de kerk-app schreef.

maandag 6 maart 2023

Kröller-Müller


Mijn eerste ervaring met 'Kunst' deed ik op tijdens een schoolexcursie met de Kalsbeek MULO ergens rond het jaar 1968. Ik was toen 13 of 14 jaar. Het uitstapje ging naar de Hoge Veluwe en het Kröller-Müller museum. Ik keek m'n ogen uit naar die wonderlijke moderne kunstuitingen in de beeldentuin en ik zag voor het eerst een echte Van Gogh. Afgelopen vrijdag bezochten we opnieuw dit zo fraai in de natuur gelegen museum. De Van Goghs zijn hier in grote mate aanwezig, maar ook mooie kunst van Bart van der Leck, Piet Mondriaan en Charley Toorop. Na het museumbezoek lekker wandelen in het park met goed uitgezette routes.




Toevallig kwam ik mijn nichtje Mirjam ook tegen in het museum, 
zij schreef ook een blog over dit musembezoek: link naar haar blog

woensdag 1 maart 2023

Maart

De 1-maart-wandeling met Jaap en Henk ging vandaag door landgoed De Treek bij Amersfoort. Het was perfect wandelweer, een goed begin van het voorjaar!



vrijdag 24 februari 2023

Geheugen

De afgelopen week was ik bij twee concerten met mijn zoon JW: in Tivoli het concert van de Bootleg Beatles en in de Goude Schouwburg the Sons of Creedence Clearwater Revival (CCR). 4 Londense jongens en 4 jonge Amerikanen die de muziek uit de 60er en 70er jaren van de vorige eeuw fantastisch kunnen spelen! 

                                       

Ik verbaas me zo'n avond over mijn geheugen, nu ook al bijna 68 jaar oud. De teksten, de loopjes en de bas- rifs van deze nummers ken ik nog nog precies. En de rest van het publiek kent ze ook. Hoe goed is dat allemaal opgeslagen. Het komt vast door de vele herhalingen die ik hoorde op mijn eerste transistor radiootje van Radio van Vliet uit Bodegraven. Het ding was van plastic en omdat het handvat al snel afbrak had mijn vader er een houten handvat aan gemaakt. Radio Veronica was uiteraard mijn favoriet en als er een nieuw nummer van de Beatles of CCR uitkwam werd dat eindeloos vaak herhaald.... en dus heel goed opgeslagen op mijn eigen harde schijf.



zondag 19 februari 2023

The Leiden Collection

Momenteel zijn er 3 grote schilderij-tentoonstellingen waar ik graag naar toe wil: Vermeer in het Rijksmuseum intro, Kees van Dongen in Laren en The Leiden Collection in de Hermitage in Amsterdam. Vrijdag bezochten we de Hermitage waar de Amerikaanse kunstverzamelaar Thomas Kaplan zijn privé collectie Nederlandse Meesters laat zien. Waarom hangen deze 17-eeuwse doeken van Pieter Lastman, Rembrandt van Rijn, Ferdinand Bol Gerard Dou, Arent de Gelder en Carel Fabritius niet constant in Nederland kun je je afvragen. Maar goed, deze familie uit New York leent ze vaak uit, dat is dan weer een voordeel. De Hermitage is een prachtig gebouw en je kunt ook het Amsterdam museum bezoeken dat hier tijdelijk en gedeeltelijk is ondergebracht tijdens een verbouwing. Blikvangers zijn voor mij 'Minerva' van Rembrandt en Christus op de Olijfberg door Arent de Gelder. 


Een wonderbaarlijk Bijbels moment: de engel die neerdaalt uit de hemel om Jezus te troosten in de Hof van Getsemane, terwijl de vrienden liggen te slapen. Het is een tekst waar veel discussie om is (geweest), omdat deze niet in alle oude handschriften voorkomt. Maar goed de passage is prachtig, door de leerling van Rembrandt zo intiem geschilderd. Deze door een vleugel verbonden figuren, omringd met hemels licht.


De tentoonstelling is tot 27 augustus.


maandag 13 februari 2023

Relikwie

Van het Katholicisme begin ik meer en meer  te begrijpen.
Vooral het besef groeit dat je niet alles hoeft te snappen en te beredeneren en vaak 'het mysterie moet toelaten'.
Het verschijnsel 'relikwie' of 'reliek' blijft nog een lastige. Al die restjes van heiligen die dan mooi tentoongesteld worden. Het roept bij mij niet veel devotie op al is dat waarschijnlijk wel de bedoeling van het relikwie.
Gisteren bezocht ik het relikwie van de Heilige Nicolaas in de Nicolaas basiliek in Amsterdam. In 2021 heeft Abdij Egmond een stukje bot van Sinterklaas aan de kerk geschonken. Het is een scherfje van een rib en 100 procent zeker van onze goedheiligman, volgens broeder Adelbert, de beheerder van de relikwieën in Egmond. De abdij heeft overigens nog 4  relikwieën van Nicolaas over na deze gift! Sint Nicolaas is al sinds 1300 beschermheilige van Amsterdam dus wel mooi dat dit stukje rib hier terecht is gekomen.



    

Ik was in Amsterdam om een uurtje bij te praten met Philippe, een Duitse Belg die ik ontmoette in Affligem. We hebben in klooster Affligem en in het Pajottenland en later ook in Egmond mooie gesprekken gehad over spiritualiteit en het Leven. Philippe schreef ook in mijn afscheidsboekje bij mijn pensionering. Nu was het een geschikt moment om, na Covid, dit contact weer op te pakken. 'Wordt vervolgd' wat ons betreft. In Frankfurt of in Woerden of in een abdij met mooie relieken....



donderdag 9 februari 2023

Maleisië 2







 





Overal uitkijken voor apen, vooral op het Resort waren ze erg brutaal!




Hindoeïsme, Boeddhisme, Confucianisme, Taoïsme, het zijn allemaal erg  kleurrijke religies die een groot beroep doen op al je zintuigen.